Berichten

Arbeidsmarktupdate – maart 2026
Arbeidsmarktanalyse van ArbeidsmarktInZicht (Etil research group), in samenwerking met Mediahuis, Banenrijklimburg en Limburgvac.

De arbeidsmarkt bereikte in 2022 een historisch krap niveau. Sindsdien is de krapte iets afgenomen, maar van een ruime arbeidsmarkt is nog geen sprake. De afgelopen drie jaar verbeterde die verhouding en daalde deze de afgelopen maanden voor het eerst in de post-coronaperiode tot onder de 100 jobs per 100 werklozen, volgens cijfers van het CBS. Desondanks is de krapte nog geen verleden tijd. Vooruitkijkend is namelijk te zien dat er - zeker ook in Limburg - steeds meer mensen met pensioen zullen gaan. En dat botst hard met de grote maatschappelijke ambities die veel arbeidskracht vragen, zoals de energietransitie, de bouw van honderdduizenden nieuwe woningen, het onderhoud van de infrastructuur en de uitbreiding van het leger.

Het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) bevestigt die lastige toekomst. Uit zijn prognoses blijkt dat diverse beroepen minimaal tot 2030 te maken zullen hebben met een mismatch tussen vraag en aanbod. Daarbij moet vooral gedacht worden aan technische, agrarische en dienstverlenende beroepen.

Hindernis voor ondernemers
In een eerder artikel gaven we al aan dat bijna 30% van de ondernemers ervaart dat personeelskrapte een van de grootste belemmeringen is om hun bedrijf naar wens te bestieren. De laatste cijfers van het UWV schetsen een soortgelijk beeld. Hierbij kijkt het UWV hoeveel vacatures open staan (vraag) ten opzichte van het aantal mensen dat maximaal 6 maanden gebruikmaakt van de WW (aanbod). Zie ook onderstaande grafiek, waarin te zien is dat het enerzijds voor ondernemers nog steeds moeilijk is om vacatures vervuld te krijgen en dat het anderzijds voor werkzoekenden nog steeds vrij gemakkelijk is om een baan te vinden.

Bron: UWV, bewerkt door ArbeidsmarktInZicht.

Niet overal
Het is niet overal op de Nederlandse arbeidsmarkt krap of heel krap. Binnen vrijwel alle beroepen is het lastig om personeel te vinden, maar er bestaan wel grote verschillen tussen beroepsklassen. De arbeidsmarkt is voor agrarische beroepen relatief in balans. Alle andere hebben te maken met een krappe markt. Voor zorg- en welzijn, openbaar bestuur en dienstverlening geldt het predikaat ‘zeer krap’. Zie ook onderstaande grafiek.

 Bron: UWV, bewerking ArbeidsmarktInZicht.

Anders in Limburg
In Limburg werken relatief veel mensen in bedrijfseconomische beroepen (102.000), zorg en welzijn (95.000) en techniek (89.000). Samen zijn deze beroepsklassen goed voor bijna 50% van het aantal werkenden in Limburg. Hierdoor is het effect van de krapte in deze gevallen van grote invloed op de Limburgse arbeidsmarkt.

Bron: CBS microdata, bewerkt door ArbeidsmarktInZicht.

Dalende krapte
Er zijn twee oorzaken aan te geven voor de afname van de krapte. Ten eerste is dat de daling van het aantal openstaande vacatures, ten tweede is dat de stijging van aantal mensen met een WW-uitkering. Zie de onderstaande twee grafieken.

Het dalende aantal vacatures kent op zijn beurt ook twee oorzaken. Primair is dat de afkoeling van de Nederlandse economie. Werkgevers zijn daarom minder genegen nieuw personeel te werven. Secundair is dat werkgevers hebben leren omgaan met de krapte. In de afgelopen jaren hebben zij vaak maatregelen genomen om zonder nieuw personeel aan te nemen het bedrijf draaiende te houden. Werk is slimmer georganiseerd en AI is toegepast om de productiviteit te verbeteren.

Bron: UWV, bewerkt door ArbeidsmarktInZicht.

Bron: UWV, bewerkt door ArbeidsmarktInZicht.

Jong en oud vaker WW
In de meest recente cijfers valt de toename van het aantal WW’ers onder jongeren (tot 27 jaar) op. Hier spelen meerdere factoren een rol. Jongeren zijn vaker werkzaam in beroepen die conjunctuurgevoelig zijn, bijvoorbeeld de horeca. Bij een afkoelende economie worden hun vaak tijdelijke contracten niet altijd verlengd. Daarnaast speelt de opkomst van AI een rol. AI neemt binnen bepaalde beroepsgroepen veel taken over, met name in startersbanen. En aangezien jongeren vaak een startersbaan hebben, worden zij door de groei van AI harder getroffen.

Ook het aantal ouderen met een WW-uitkering neemt toe. Een eerste potentiële oorzaak is te vinden in het verhogen van de AOW-leeftijd. Daardoor groeit telkens de groep oudere werknemers en dus de groep potentieel WW-gerechtigden. Een andere oorzaak is dat ouderen mogelijk minder gemakkelijk een nieuwe baan vinden dan jongere werkzoekenden.

Toekomst
Hoe verder? Voor werkgevers is het van belang om door te gaan op de ingeslagen weg. Het werk slimmer organiseren, gebruikmaken van AI, skills-based werven en in investeren in Leven Lang Ontwikkelen voor de duurzame inzetbaarheid van werknemers. Dat zijn de vier pijlers in hun strijd tegen het tekort aan arbeidskrachten.

Voor werkzoekenden is het vooral van belang om toegang te krijgen tot duurzame beroepen. Dat zijn beroepen die toekomstbestendig zijn en minder risico lopen om te verdwijnen. Ook al biedt de huidige arbeidsmarkt genoeg vacatures, niet iedere vacature leidt naar een beroep met veel toekomstperspectief. Het UWV publiceert mede daarom periodiek een lijst met kansrijke beroepen en de Rijksoverheid geeft informatie over ontwikkelpaden per sector waarvoor men gesubsidieerde opleidingen kan volgen.

Arbeidsmarktanalyse van ArbeidsmarktInZicht (Etil research group), in samenwerking met Mediahuis, Banenrijklimburg en Limburgvac.